Eerste hulp bij debatten

Hoe je het ook draait of keert, in een boodschap is, naast het medium, de toonaard even belangrijk om een publiek te bereiken. Je spreekt anders met ministers dan met je vrienden. Iemand overtuigen doe je nog altijd het beste door op een manier te spreken of te schrijven waar die persoon het meest ontvankelijk voor is.

Maar al decennia wordt toon gebruikt om progressieve bewegingen, en in het bijzonder feminisme, het zwijgen op te leggen. Dat tegenstanders zouden luisteren als feministen ‘redelijker’ waren of ‘niet zo’n sterke taal gebruikten’. Dat zijn meestal excuses om niet te hoeven luisteren, en een eenrichtingsstraat naar het beruchte fenomeen ‘smarm’, waar niet echt een Nederlandse vertaling voor bestaat. Kort gezegd: iemand die ‘smarmy’ komt doen, focust zich enkel op vorm en niet op inhoud, en zal vaak teruggrijpen op nietszeggende gemeenplaatsen.

Dat brengt me bij vijf afweermechanismen die ik enkele jaren geleden al identificeerde in een overzichtspresentatie over progressief denken. Ik denk dat het nuttig kan zijn om die nog eens te overlopen en om mensen te helpen om zich tegen die mechanismen te wapenen.

1. Ontkenning

“Ik zie het probleem niet.”
“Dit zijn verzinsels.”
“Het is heus niet zo erg als je zegt dat het is.”

Tegen ontkenning helpt kennis: er zijn dankzij het internet honderden bronnen raadpleegbaar en aanwijsbaar om feministische stellingen te onderbouwen en problemen duidelijk te maken. Het meervoud van persoonlijke anekdotes is geen data, maar het kan zeker ook helpen om voorbeelden uit het alledaagse leven te geven aan mensen die moeite hebben met het accepteren van feminisme.

2. Verschuiving

“Empowerment van vrouwen is slecht voor mannen.”
“Moslimvrouwen hebben het toch veel erger?”
“De rechten van werknemers zijn belangrijker dan die van vrouwen.”

Grosso modo zijn sommige mensen ervan overtuigd dat als één groep successen behaalt, dat dit noodzakelijk ten koste is van anderen – wat niet zo is. Vrouwenstemrecht maakte mannen niet plots machteloos, om maar iets te zeggen. Het is hier nuttig om te wijzen op kruispuntdenken en de discussie terug te leiden naar een gemeenschappelijk thema, in plaats van te vallen voor ‘verdeel en heers’-spelletjes, die er o.a. vandaag nog altijd toe leiden dat de blanke onderklasse de moslim-onderklasse in Vlaanderen vaak ziet als zijn tegenstander, terwijl ze in hetzelfde schuitje zitten.

3. Toe-eigening

“Wij zijn de onderdrukten, niet jullie.”
“Maar hoe zit het dan met onze problemen?”
“Wanneer is het eens Mannendag?”

Het is sowieso nuttig om er even bij stil te staan dat iemand die dit zegt, mogelijk een punt heeft, maar net als bij verschuiving is het belangrijk dat de discussie on-topic blijft. Het loont hier om proportionaliteit te bespreken (bijvoorbeeld geweld in een relatie treft vrouwen proportioneel vaker en dodelijker). Als laatste punt is het ook belangrijk om te zien of dit geen argument is in ‘bad faith’ om bepaalde vormen van onderdrukking te legitimeren, zoals de slachtofferrol waarin religieuze extremisten en MRA’s vaak in kruipen.

4. Verdachtmaking

“De status quo is prima en wie die uitdaagt, is slecht.”
“Jullie màken hier een probleem van.”
“Feminisme heeft een sinistere agenda.”

De terugslag die feminisme soms krijgt, kan geworteld zijn in de angst dat een nu benadeelde groep zich gaat gedragen als de bevoordeelde groep van vandaag. Wees alert voor stromannen in de discussie (zoals individuele voorbeelden van extremisten die zich feminist noemen), en durf ook het debat aan gaan over wat goede en slechte waarden dan precies zijn. Je kan ook de woede erkennen van iemand zonder olie op het vuur te gooien, en de discussie terug te leiden naar kalmere watertjes.

5. Geweld

“Domme kut.”
“Jij moet op je plaats gezet worden.”
“Ik kom je in elkaar slaan.”

Verlaat de discussie indien mogelijk, of verwijder de persoon uit het debat. Op een gelijkaardige manier iemand terugpakken is meestal een slecht idee en leidt enkel tot escalatie, tenzij je niet anders kan. Het is niet slecht om mensen die dit doen – als ze bijvoorbeeld hun echte naam gebruiken – op hun nummer te zetten door publiek te maken wat ze gedaan hebben.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s