Maar hoe zit het dan met mannen? (I)

Het nut en de gevolgen van feminisme voor mannen

Geen onderwerp mag feministisch beladen zijn, of je vindt in de commentaarsecties en de reacties telkens wel één persoon die zich afvraagt “en mannen dan?”, of, wat in het Engels is bekend gaan staan als “what about teh menz?” omdat het zo vaak voorkomt. Maar goed, hoe zit het dan met mannen? En waarom wordt die vraag door feministen vaak zo negatief onthaald?

Zoals bij zo veel zaken, is het antwoord niet samen te vatten in een simpele one-liner, maar deze reeks zal proberen om voor opheldering te zorgen.

1. Feminisme is bezig met gender, wat ook mannen impliceert

Het is waar dat feminisme zich hoofdzakelijk op vrouwen toespitst (later daarover meer), maar het bestrijden van oude normen en waarden heeft altijd een gevolg voor mannen. Dat het feminisme bijvoorbeeld ijvert voor het einde van de stereotypering van de vrouw als moeder en huishoudster, impliceert ook dat feminisme toejuicht dat mannen niet enkel als kostwinner gezien worden, en dat een keuze om huisman te zijn, een even volwaardige keuze is.

In seksuele beeldvorming zijn er gelijkaardige voordelen. Dat feministen willen dat vrouwen niet steeds als passieve en te ‘veroveren’ objecten worden afgebeeld, houdt in dat mannen niet altijd hoeven te ‘jagen’ en de eerste stap te zetten in toenaderingen. In dit voorbeeld en wat hierboven staat, verrichten feministen dus al heel wat werk voor de heren zonder dat ze daar veel voor hoeven te doen. Geweldig, niet?

2. Die implicatie houdt echter ook vragen en acties in

There’s no such thing as a free lunch, natuurlijk. Als men gendergerelateerde problemen wil oplossen als seksueel geweld, straatintimidatie, zwaar partnergeweld, vrouwenbesnijdenis en diversiteit in raden van bestuur, vergt dit een actieve medewerking van mannen. Het volstaat dus niet om te zeggen “wij hebben ook problemen, la la la” om inactief te blijven.

De daders van seksueel geweld zijn in hoofdzaak nog steeds mannen, en nog steeds maken mannen meer dan 80% van alle staatshoofden en bedrijfsleiders uit in de hele wereld. Tenzij we willen geloven in (overigens onbewezen en irrelevante) biologische verklaringen, betekent dit dat we moeten durven in vraag stellen hoe jongens en mannen opgevoed worden.

3. De opkomst van mannenbewegingen

En inderdaad, vanaf het feminisme van de tweede golf in de jaren ’70, zien we dat steeds meer mannen hun positie in de maatschappij in vraag gaan stellen. Waarom zijn het mannen die dienstplicht hebben en niet vrouwen? Waarom behandelt men de band van vaders met hun kinderen als minder belangrijk dan die van moeders met hun kinderen? Hoe zit het met jongens die zelf slachtoffer zijn van seksueel geweld?

In diezelfde jaren ’70 begint er een breuklijn te lopen tussen twee types mannenbewegingen, die tot op de dag van vandaag nog bestaat. De ene groep is een bondgenoot van het feminisme: zij erkent dat de unieke problemen die mannen en vrouwen treffen als gender, het gevolg zijn van hetzelfde hiërarchische sociale systeem dat grosso modo vrouwen veel meer benadeelt dan mannen, maar voor beide genders pijnlijke en soms fatale gevolgen heeft. De andere groep behandel ik straks.

4. Feminisme op het kruispunt

In het huidige kruispunt- of intersectionaliteitsdenken (dat houdt bijvoorbeeld in dat een zwarte man op unieke manieren kan gediscrimineerd worden in vergelijking met een blanke vrouw, maar dat beiden nog steeds bepaalde privileges ontlenen aan respectievelijk man zijn en blank zijn) is er absoluut aandacht voor mannen.

Er zijn ook heel wat mannen actief die zich inzetten voor een gelijkere wereld, hetzij als bondgenoten van feministen, hetzij als actievoerders die jongens in nood willen helpen, of hen adviseren om uit die dwingende rolpatronen te stappen.

5. Vanwaar de kniereflex?

Maar vanwaar dan telkens die kniereflex als het gaat over feminisme? Ten eerste zijn mannen zich vaak weinig bewust van bepaalde privileges die ze genieten, en zodanig gewoon dat de meeste media standaard op hen gefocust zijn, dat een focusverschuiving paniek veroorzaakt. Dat is vergelijkbaar met hoe sommige blanke Amerikanen, die het hele jaar door over oude blanke mannen leren in geschiedenislessen en -films, plots beteuterd vragen of er ook een ‘White History Month’ is wanneer het ‘Black History Month’ is.

Ten tweede, zoals eerder aangehaald, is het soms makkelijker om de discussie over waarom bijvoorbeeld partnergeweld vrouwen proportioneel zwaarder en vaker fataal treft, uit de weg te gaan door het onderwerp te veranderen. Een derde, veel grimmiger reden, moeten we zoeken bij een kleine minderheid die ik eerder al vermeldde: de mannenbewegingen die zich afscheurden van mainstream genderactivisten in de loop van de jaren ’70. Laten we even bij hen op bezoek gaan in het volgende gedeelte.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s